Ένα βιβλίο για την πρώτη μέρα στον παιδικό σταθμό, τη μετακόμιση, ένα νέο αδελφάκι ή τον οδοντίατρο

Το άγνωστο γίνεται λιγότερο τρομακτικό όταν το παιδί το έχει ήδη γνωρίσει, έστω και μέσα από μια ιστορία. Δείτε πώς μπορείτε να φτιάξετε ένα βιβλίο που το προετοιμάζει για κάτι καινούργιο και το δείχνει να τα καταφέρνει στις τελευταίες σελίδες.

Γιατί βοηθάει μια ιστορία

Τα παιδιά σκέφτονται μέσα από ιστορίες. Όταν πρόκειται να συμβεί κάτι καινούργιο, προσπαθούν να φανταστούν πώς θα είναι και η ανησυχία συχνά γεμίζει τα κενά. Μια ιστορία τούς δίνει κάτι να κρατηθούν: έτσι μοιάζει ο χώρος, έτσι γίνονται τα πράγματα και έτσι μπορεί να νιώσουν μετά.

Μια κουβέντα στο τραπέζι μπορεί να τελειώσει σε ένα λεπτό. Ένα βιβλίο, όμως, μπορείτε να το διαβάσετε ξανά όποτε το θέλει το παιδί, σταματώντας σε όποια σελίδα θέλει για να ρωτήσει κάτι. Βοηθούν και οι εικόνες: μια είσοδος με μικρές κρεμάστρες μοιάζει λιγότερο ξένη όταν το παιδί την έχει ήδη δει στο βιβλίο του.

Όταν πρωταγωνιστής είναι το ίδιο το παιδί, η ιστορία γίνεται ακόμα πιο αληθινή. Δεν είναι ένα αρκουδάκι που ξεκινάει παιδικό σταθμό, αλλά το παιδί σας, με το δικό του πρόσωπο και το σακίδιό του με τους δεινόσαυρους. Βλέποντας τον εαυτό του να τα καταφέρνει, κάνει μια μικρή πρόβα που μπορεί να επαναλαμβάνει κάθε βράδυ.

Η αρχή στον παιδικό σταθμό ή στο σχολείο

Για πολλά παιδιά, η αρχή στον παιδικό σταθμό είναι μια μεγάλη αλλαγή. Κάθε σταθμός έχει τον δικό του τρόπο να βοηθά τα παιδιά να προσαρμοστούν: κάποιοι ζητούν από τους γονείς να μείνουν μαζί τους στην αρχή, ενώ άλλοι οργανώνουν σύντομες επισκέψεις πριν από την πρώτη ολόκληρη μέρα. Ρωτήστε πώς γίνεται η προσαρμογή στον δικό σας σταθμό και ακολουθήστε τα ίδια βήματα στο βιβλίο.

Περιγράψτε όσα θα συμβούν πραγματικά: το όνομα του σταθμού, την αμμοδόχο και το κόκκινο τρίκυκλο, ποιος θα παραλάβει το παιδί μετά το κολατσιό. Όσο περισσότερο μοιάζει η ιστορία με την πραγματική μέρα, τόσο πιο γνώριμη θα του φαίνεται. Μην αφήσετε έξω ούτε τα δύσκολα. Ο αποχωρισμός μπορεί να είναι η στιγμή που το ανησυχεί περισσότερο, γι’ αυτό δώστε του τη δική του σελίδα: το παιδί χαιρετά από το παράθυρο και μετά πηγαίνει να παίξει με τα άλλα παιδιά.

Για ένα παιδί που ξεκινά το σχολείο, το βιβλίο μπορεί να μιλά για το πώς θα βρει την τάξη του, για την αγωνία ότι δεν γνωρίζει κανέναν ή για την πρώτη φορά που θα σηκώσει το χέρι του. Αν ένα φιλαράκι του θα είναι στην ίδια τάξη, μπορεί να εμφανιστεί κι εκείνο στην ιστορία, εφόσον συμφωνούν οι γονείς του.

Μια μετακόμιση

Μια μετακόμιση αλλάζει πολλά μαζί: το δωμάτιο του παιδιού, την αυλή, τους γείτονες και τη διαδρομή προς τον σταθμό ή το σχολείο. Οι μεγάλοι βλέπουν το καινούργιο σπίτι. Το παιδί μπορεί να βλέπει κυρίως όσα αφήνει πίσω. Μια ιστορία μπορεί να χωρέσει και τα δύο, δίνοντάς του χρόνο να αποχαιρετήσει το παλιό πριν γνωρίσει το καινούργιο.

Βάλτε στην ιστορία λεπτομέρειες από το νέο σπίτι και τη γειτονιά, ώστε να του φανούν γνώριμες όταν φτάσετε: μια λεμονιά στην αυλή, ένα παράθυρο με θέα στη θάλασσα ή μια παιδική χαρά με ψηλό δίχτυ αναρρίχησης. Αφήστε το παιδί να πάρει μαζί του κάτι από το παλιό σπίτι, όπως το αγαπημένο του λούτρινο, μια πέτρα από τον κήπο ή το φωτάκι νυκτός του. Μπορεί να ετοιμάσει το δικό του κουτί μετακόμισης, που στο βιβλίο γίνεται ένα σεντούκι θησαυρού και το ακολουθεί σε όλη τη διαδρομή.

Αν μετακομίζετε σε άλλη χώρα, το βιβλίο μπορεί να δείχνει πως οι φίλοι και οι παππούδες παραμένουν στη ζωή του παιδιού, ακόμα κι αν βρίσκονται πιο μακριά. Μπορεί επίσης να μεταφραστεί στη γλώσσα της νέας σας χώρας, χωρίς επιπλέον κόστος και με τις ίδιες εικόνες.

Ένα νέο αδελφάκι

Το να γίνει ένα παιδί μεγάλη αδελφή ή μεγάλος αδελφός είναι συναρπαστικό, αλλά μπορεί να είναι και δύσκολο. Πρέπει να μοιραστεί την προσοχή με κάποιον που δεν μπορεί ακόμα να παίξει, κλαίει τη νύχτα και συγκεντρώνει το ενδιαφέρον όλων.

Κάντε την ιστορία να μιλά για το μεγαλύτερο παιδί. Το μωρό μπορεί να είναι εκεί, αλλά ήρωας παραμένει το παιδί που του δείχνει τον κόσμο, το παρηγορεί όταν κλαίει ή του μαθαίνει να χαιρετά. Μπορείτε επίσης να δείξετε όσα κάνει το μεγαλύτερο παιδί και δεν μπορεί ακόμα να κάνει το μωρό: να κάνει ποδήλατο, να τρώει παγωτό ή να μένει ξύπνιο λίγο περισσότερο.

Μπορείτε να φτιάξετε το βιβλίο πριν γεννηθεί το μωρό, περιγράφοντάς το με λόγια αντί να χρησιμοποιήσετε φωτογραφία. Όταν έρθει το αδελφάκι, μπορείτε να φτιάξετε μια συνέχεια με την ίδια οικογένεια, αυτή τη φορά με το πραγματικό πρόσωπο του μωρού.

Συνεχίστε να διαβάζετε το βιβλίο και μετά τον ερχομό του μωρού, ιδιαίτερα όταν τα πράγματα δυσκολεύουν. Μια αγκαλιά με το μεγαλύτερο παιδί και ένα βιβλίο στο οποίο εκείνο είναι ο ήρωας μπορούν να πουν κάτι που δεν είναι πάντα εύκολο να βρεθούν λόγια γι’ αυτό: είσαι εξίσου σημαντικό όπως πριν.

Νοσοκομείο και οδοντίατρος

Μια επίσκεψη στον γιατρό μπορεί να φοβίσει το παιδί ακριβώς επειδή δεν ξέρει τι θα συμβεί: οι ήχοι, η μυρωδιά του αντισηπτικού, η μεγάλη καρέκλα και ένας ενήλικας με μάσκα είναι όλα άγνωστα. Μια ιστορία μπορεί να του τα δείξει από πριν, ήρεμα και χωρίς εκπλήξεις.

Να είστε ειλικρινείς. Η σουηδική υπηρεσία υγείας 1177 συμβουλεύει τους γονείς να μην υπόσχονται ότι κάτι δεν θα πονέσει, αλλά να εξηγούν ότι υπάρχουν τρόποι να πονέσει λιγότερο. Το βιβλίο σας μπορεί να κάνει το ίδιο. Περιγράψτε πώς η καρέκλα ανεβοκατεβαίνει, πώς ο οδοντίατρος μετρά τα δόντια με ένα καθρεφτάκι και πως ίσως νιώσει ένα μικρό τσίμπημα. Μπορείτε να προσθέσετε και ένα αυτοκόλλητο στο τέλος, αν θα υπάρχει διαθέσιμο.

Σημασία έχει και ο χρόνος. Για παιδιά τριών έως έξι ετών, ίσως αρκεί να διαβάσετε το βιβλίο την προηγούμενη μέρα, καθώς η μεγάλη αναμονή μπορεί να εντείνει την ανησυχία. Ένα παιδί σχολικής ηλικίας μπορεί να χρειάζεται λίγες μέρες. Ένα λούτρινο είναι καλή παρέα: αφήστε τον γιατρό να εξετάσει πρώτα το αρκουδάκι, ώστε το παιδί να δει τι γίνεται πριν έρθει η σειρά του.

Πριν από μια επέμβαση ή μια μεγαλύτερη παραμονή στο νοσοκομείο, μιλήστε πρώτα με το ιατρικό προσωπικό για όσα χρειάζεται να γνωρίζει το παιδί και ακολουθήστε τις οδηγίες του στο βιβλίο. Κλείστε με κάτι ευχάριστο που το περιμένει μετά: την επιστροφή στο σπίτι, ένα παγωτό στον καναπέ ή μια κουβέντα με τους φίλους του.

Ένα τέλος που δίνει κουράγιο

Μια ιστορία προετοιμασίας χρειάζεται να αναγνωρίζει τη δυσκολία, αλλά να μη σταματά εκεί. Το παιδί μπορεί να είναι αγχωμένο στην αρχή· αυτό το συναίσθημα αξίζει μια θέση στην ιστορία. Στις τελευταίες σελίδες, όμως, τα έχει καταφέρει και νιώθει περήφανο. Αυτή είναι η εικόνα που μπορεί να κρατήσει μαζί του όταν έρθει η πραγματική στιγμή.

Στο πεδίο όπου γράφετε τι θέλετε να περιλαμβάνει η ιστορία, περιγράψτε πώς θα θέλατε να τελειώσει: το παιδί χαιρετά τον μπαμπά από το παράθυρο και μετά τρέχει στην αμμοδόχο ή κοιμάται ήσυχα την πρώτη νύχτα στο καινούργιο του δωμάτιο.

Διαλέξτε προσεκτικά την ηλικιακή ομάδα. Για ένα παιδί δύο ετών μπορεί να αρκούν σύντομες σελίδες για τον αποχωρισμό και την επιστροφή του γονιού. Ένα παιδί οκτώ ετών που αλλάζει σχολείο μπορεί να απολαύσει μια μεγαλύτερη ιστορία με περισσότερα συναισθήματα. Θα βρείτε περισσότερες συμβουλές για κάθε στάδιο στην ενότητα ηλικίες.

Διαβάστε το πριν και μετά

Για μεγάλες αλλαγές, όπως η αρχή στον παιδικό σταθμό, μια μετακόμιση ή ο ερχομός ενός αδελφού, ξεκινήστε το διάβασμα περίπου μία εβδομάδα νωρίτερα, ώστε το παιδί να έχει χρόνο να κάνει τις ερωτήσεις του. Το εξατομικευμένο παιδικό βιβλίο σας είναι έτοιμο σε ηλεκτρονική μορφή μέσα σε λίγα λεπτά από την πληρωμή, οπότε μπορείτε να το φτιάξετε μόλις μάθετε τι πρόκειται να συμβεί.

Ακούστε όσα λέει το παιδί καθώς διαβάζετε. Ερωτήσεις όπως «Μπορώ να κλάψω στον παιδικό σταθμό;» ή «Κι αν δεν βρω την τουαλέτα;» δείχνουν τι το απασχολεί πραγματικά. Μπορείτε να απαντήσετε εκείνη τη στιγμή ή να αλλάξετε το κείμενο μιας σελίδας, ώστε η απάντηση να υπάρχει την επόμενη φορά που θα το διαβάσετε μαζί.

Διαβάστε το ξανά και μετά. Το βιβλίο γίνεται μια ανάμνηση από κάτι που το παιδί κατάφερε και μπορείτε να το ξαναβγάλετε όταν βρεθεί μπροστά σε μια νέα αλλαγή. Θα βρείτε περισσότερη έμπνευση στις ιδέες για βιβλία.

Θέλετε να δείτε ένα έτοιμο βιβλίο πριν αποφασίσετε; Ξεφυλλίστε τα παραδείγματα βιβλίων μας.